دکتر علیرضا امیدوند / زندگی، فناوری و فراتر از آن

با پیشرفت‌های فناورانه که در سال گذشته‌ی میلادی بیش از هر زمان دیگری سرفصل خبرها را تسخیر کردند، پیش‌بینی‌های دنیای فناوری در سال ۲۰۲۴ بسیار جذاب هستند. در این مقاله، چکیده‌ای از پیش‌بینی‌هایی که طیف وسیعی از کارشناسان فناوری در رسانه‌های مختلف برای سال پیش رو ارایه کرده‌اند را مرور خواهیم کرد.

از رشد فزاینده‌ی بهره‌گیری از ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT تا گسترش حملات سایبری وحشیانه؛ سازمان‌ها در سطح جهانی اکنون بیش از گذشته در حال کار هستند تا اطمینان حاصل کنند که تیم‌های فناوری اطلاعات آن‌ها به ابزار، آموزش و حفاظت کافی مجهز هستند تا نه تنها از تهدیدات سایبری جدید جلوگیری کنند بلکه از فرصت‌ها و پیشرفت‌های پیش رو در سال ۲۰۲۴ نهایت استفاده را ببرید.

شما فکر می‌کنید با این حجم از تغییرات، جهان ۲۰۲۴ چگونه خواهد بود؟

سال سایبری

با ورود به سال جدید میلادی؛ آن چیز که مسلم است؛ فضای سایبری هم‌چنان توسعه خواهد یافت و اکنون با توسعه‌ی هوش مصنوعی و گسترش دامنه‌ی نفوذ آن، این فضا می‌تواند برای بازیگران آن تبدیل به تهدید شده و دنیای امنیت سایبری را برای تیم‌های فناوری اطلاعات پیچیده‌تر از آن چه هست نماید.

موشه وایس، مدیر ارشد امنیت اطلاعات در آکوا، در این مورد می‌گوید:

در سال ۲۰۲۳، شاهد ورود فزاینده‌ی هوش مصنوعی در استراتژی‌های امنیت سایبری تهاجمی و تدافعی بودیم. این روند در سال ۲۰۲۴ تشدید و عوامل تهدید مبتنی بر هوش مصنوعی پیچیده‌تر خواهند شد و سازمان‌ها اقدامات امنیتی پیشرفته‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی را به کار خواهند گرفت. این صنعت، اهمیت جلوتر ماندن از این تهدیدات در حال تحول را از طریق تجزیه‌وتحلیل رفتاری، تشخیص ناهنجاری‌ها و شیوه‌های هوش مصنوعی اخلاقی تشخیص می‌دهد.

هم‌چنین انتظار می‌رود هوش مصنوعی و یادگیری ماشین به طور قابل توجهی بر نحوه‌ی اشتراک‌گذاری و پردازش اطلاعات در ماه‌های آینده تاثیر بگذارند و راه خود را به طور مثبت در تهدید اطلاعاتی یک‌پارچه کنند. آوکاش کاثیریا معاون ارشد تحقیقات و نوآوری Cyware معتقد است:

این ادغام قابلیت‌های پیش‌بینی تهدید و پاسخ را افزایش می‌دهد. روند همکاری بین صنعتی در به اشتراک‌گذاری اطلاعات تهدیدات داخلی و خارجی نیز رایج‌تر خواهد شد و بر نقش آن در ایجاد استراتژی‌های امنیت سایبری قوی و سازگار تاکید می‌کند. این امر باعث تغییر در صنعت خواهد شد و هوش جامعه‌ی مورد اعتماد را ارزشمندتر از هوش کالایی می‌کند.

هوش؛ مصنوعی اما مولد …

علی‌رغم انفجار هوش مصنوعی در جریان اصلی رسانه‌ها در سال گذشته، هم‌چنان بحث‌های زیادی در مورد این که این فناوری در حال حاضر تا چه حد «نوآورانه» است، وجود دارد. با این حال، هوش مصنوعی مولد یکی از جنبه‌های این فناوری است که بیش‌تر افراد می‌پذیرند که به شکلی واقعی شروع به تغییر قواعد بازی کرده است.

مایکروسافت؛ انقلاب در کسب‌وکار با هوش مصنوعی Copilot

راسل گامون، مدیر ارشد راه‌حل‌ها در سیستم‌های مالیاتی، در همین رابطه می‌گوید:

همه با این فناوری جدید بازی کرده‌اند و همه‌ی شرکت‌های بزرگ فناوری در حال سرمایه‌گذاری زیادی روی آن هستند؛ اما هنوز در مراحل ابتدایی خود است و سال ۲۰۲۴ سالی خواهد بود که ما شاهد شروع استفاده‌ی درست و بهره‌مندی کامل از آن خواهیم بود. در این سال، ChatGPT از یک اسباب‌بازی سرگرم‌کننده برای بازی کردن به پایه و اساس برنامه‌ها و محصولات تجاری تبدیل می‌شود. تا به امروز شاهد بودیم که کسب‌وکارها محصولات موجود را با هوش مصنوعی بهبود می‌بخشند اما طی ۱۲ ماه آینده، شاهد افزایش ارزش تجاری واقعی این محصول خواهیم بود زیرا محصولاتی کاملا جدید بر اساس این فناوری توسعه خواهند یافت.

آپراتیم پوراکایستا، مدیر ارشد محصول و مدیر ارشد فناوری Skillsoft نیز در مورد این فناوری به نسبت نوظهور می‌گوید:

طبیعی خواهد بود که با یک‌پارچه شدن بیش‌تر این فناوری جدید با مدل‌های کسب‌وکاری، اهمیت ایجاد زیرساخت‌های مناسب به ویژه زیرساخت‌های مهارتی و آموزشی برای حمایت آز آن اهمیت پیدا کند. آموزش هوش مصنوعی مولد بر ایجاد سواد و آگاهی متمرکز شده است به طوری که کارمندان درکی اساسی از نحوه‌ی عملکرد این فناوری از جمله محدودیت‌ها و ملاحظات اخلاقی آن داشته باشند. در ماه‌های پیش رو، ما شاهد آن خواهیم بود که آموزش‌های هوش مصنوعی مولد در نقش‌ها و بخش‌های مختلف، بسیار تخصصی‌تر و متنوع‌تر می‌شود. انتظار می‌رود دوره‌های آموزشی بیشتری در حوزه‌های مختلف در سطح سازمان‌ها ارایه گردد؛ چه برای بازاریابان، مدیران پروژه، کارشناسان منابع انسانی، خدمات پشتیبانی مشتریان و غیره. هم‌چنین سازمان‌ها با ارایه‌ی تجربیات یادگیری مرتبط و عملی که به صورت مستقیم با شغل کارمندان در ارتباط خواهد بود، مرحله‌ی بعدی فعال‌سازی هوش مصنوعی را آغاز کلید خواهند زد.

همه چیز در مورد انطباق است

انطباق یک اولویت ثابت برای تمام مشاغل است که در سال ۲۰۲۴ هم‌چنان یکسان خواهد ماند. با این حال، تفاوت‌های ظریفی در حاکمیت و انطباق هم‌چنان در حال تکامل خواهد بود و و سازمان‌ها باید به همین روند ادامه دهند. جی ساندرسون، مدیر ارشد بازاریابی محصول و تجربه دیجیتال در Progress، در این زمینه اظهار می‌دارد:

با تشدید مقررات جهانی در خصوص حفظ حریم خصوصی داده‌ها؛ پذیرش پلتفرم‌های داده‌های مشتری (CDP) افزایش خواهد یافت، با این شرط که ارزش و حقدم تقدم بیش‌تری برای راه‌حل‌هایی قایل شوند که چارچوب‌های انطباق قوی و داخلی داشته باشند و مقررات را به یک مزیت رقابتی تبدیل نمایند.

البته، یکی از پرتکرارترین واژه‌های سال ۲۰۲۴، DORA خواهد بود. ریچارد گاد، معاون ارشد اروپا، خاورمیانه و آفریقا و هندوستان در Commvault؛ در این مورد می‌گوید:

تحقیقات IDC در سال ۲۰۲۳ نشان داد که تنها ۳۳ درصد از مدیران ارشد در طرح‌های آمادگی سایبری مشارکت داشته‌اند و فقط۶۱ درصد از این رهبران بر این باورند که یک حمله در ۱۲ ماه آینده می‌تواند به شدت بر کسب‌وکار آنها تاثیر بگذارد. با در نظر گرفتن این موضوع، باید تمرکز جدیدی بر حفاظت و امنیت داده‌ها و ایجاد یک ساختار مناسب و انعطاف‌پذیر سایبری وجود داشته باشد. زمانی که در نظر بگیریم قانون انعطاف‌پذیری عملیات دیجیتال (DORA۱) در ژانویه ۲۰۲۵ اجرایی می‌شود، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و به رهبران صنعت تنها ۱۲ ماه فرصت می‌دهد تا اطمینان حاصل کنند که الزامات امنیتی این قانون را برآورده می‌کنند. این حرکت به سمت آمادگی سایبری باید از بالا به پایین و همراه با اعضای تیم مدیران ارشد سازمان۲ که تعهد بیشتری برای ایجاد یک وضعیت امنیتی قابل اعتمادتر و جامع‌تر نشان دهند، به عنوان یک موضوع فوری انجام شود.

در نهایت، بزرگ‌ترین چالش برای مقررات و انطباق در سال ۲۰۲۴ هوش مصنوعی خواهد بود، اما وجود آن برای سامان دادن به این حوزه ضروری است. گری لینام، مدیرعامل اروپا، خاورمیانه و آفریقا در Protecht، توضیح می‌دهد:

در حالی که بسیاری از سازمان‌ها اجرای مدیریت ریسک و انطباق مبتنی بر هوش مصنوعی را دلهره‌آور می‌بینند، هرگز زمان بهتری برای شروع کاوش در آن وجود نداشته است و کسانی که این طور فکر نمی‌کنند از این جریان عقب خواهند ماند. FCA به تازگی تاکید کرده است که حاکمیت مدیران ارشد نیز چارچوب روشنی برای پاسخ به نوآوری‌های هوش مصنوعی به ما ارایه می‌کند. این روشن می‌کند که مدیران ارشد در نهایت در قبال فعالیت‌های شرکت پاسخ‌گو هستند. این، همراه با بازنگری دوباره‌ی نظام جدید حاکمیت شرکتی بریتانیا در صورت تغییر دولت این کشور در سال ۲۰۲۴؛ به معنای سالی پرمشغله و سخت برای مدیران مسئول خواهد بود.

تغییر اولویت‌ها در سال ۲۰۲۴

اولویت‌های کسب‌وکاری برای مقابله با هجوم تغییرات اجتماعی، تکنولوژیکی و سیاسی که ممکن است بر فعالیت‌های روزمره‌ی سازمان‌ها تاثیر بگذارد، به طور مداوم در نوسان هستند. علاوه بر برخی از موضوعات «بزرگ‌تر» که نویدبخش تغییرات خوب در سال ۲۰۲۴ هستند؛ مانند هوش مصنوعی؛ بدون شک شاهد ایجاد مناطق تمرکز بی‌شماری خواهیم بود که امواجی را در چشم‌انداز فناوری ایجاد می‌کنند:

۱. پایداری

در حالی وارد سال ۲۰۲۴ شده‌ایم که پایداری به موضوع بزرگی که اغلب مشاغل را درگیر کرده است، بدل گردیده. مقررات و فشار تقاضای مشتریان، سازمان‌ها را مجبور می‌کند تا راه‌های ملموس و معناداری را برای تاثیر مثبت بر محیط در نظر بگیرند. یکی از بزرگ‌ترین صنایعی که در سال‌های آینده تحت تاثیر این موضوع قرار خواهد گرفت، صنعت دیتاسنتر است. به عنوان یک بخش، به صورت طبیعی، تعداد کمی از مراکز داده خود را با یک مدل زیست محیطی وفق می‌دهند و به همین دلیل توجه به این حوزه بسیار حیاتی است. تری استورر، مدیر عامل Leaseweb UK، معتقد است:

پایداری در سال ۲۰۲۴ به طور محکم در کانون توجه باقی خواهد ماند که امری درست است، زیرا این یک مساله‌ی جدی است. این بسیار خوب است که مشتریان شرکت‌های دیتاسنتر و سایر ارایه‌دهندگان خدمات در این حوزه را همراه با مقررات دولتی در مورد دستور کار زیست‌محیطی خود به چالش می‌کشند. به جای گام‌های بزرگ، کسب‌وکارهای دیتاسنتر گام‌های کوچکی در جهت اهداف زیست‌محیطی بر می‌دارند، مانند دست‌یابی به ۱۰۰% استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر.

۲. کمبود نیروی کار

متاسفانه، چیزی که بعید است در سال ۲۰۲۴ تغییر کند، کمبود شدید نیروی کار در بریتانیا است. تا اکتبر ۲۰۲۳، حدود ۹.۷٪ از کسب‌وکارها هنوز از کمبود کارگر رنج می‌برند. دیو هوکسترا، مروج محصول در Calabrio؛ در گفت‌وگویی در مورد صنعت مرکز تماس، توضیح می‌دهد که اولویت اصلی در سال آینده باید رسیدگی به کمبود نیروی کار باشد.

مراکز تماس به طور قابل توجهی سرمایه‌گذاری در برنامه‌های آموزشی را افزایش می‌دهند به طوری که ۳۵٪ از مدیران، آن را به عنوان تاکتیک برتر خود برای جذب و حفظ نیروهای جدید رتبه‌بندی می‌کنند. در مواجهه با شکاف‌های مهارتی ۳۵ درصدی فعلی در بین کارگزاران؛ تلاش متمرکزی برای رسیدگی به چالش‌های آموزشی خاص به ویژه در زمینه‌ی هوش هیجانی (۳۳ درصد)، استعداد شغلی (۳۷ درصد) و حضور در هیات مدیره وجود خواهد داشت. این تمرکز فزاینده بر آموزش جامع، بر تعهد کل صنعت به تجهیز نمایندگان به مهارت‌های فنی و نرم برای هدایت خواسته‌های محیط مرکز تماس ترکیبی و مبتنی بر هوش مصنوعی تاکید می‌کند.

۳. کاهش تقاضا برای فضای ابری عمومی

در نهایت، با پایان یافتن «تب ابری»، بسیاری از کسب‌وکارها متوجه شده‌اند که قرار دادن همه چیز در یک ابر عمومی ممکن است آن راه حل ساده و جادویی برای مشکلات‌شان که وعده داده شده بود نباشد. گیوم کرپارت، مدیر ارشد کانال فروش در Quantum تاکید می‌کند:

ابر، هم‌چنان یک موضوع جدید در صنعت است و در حالی که تب آن در ایالات متحده داغ‌تر است ـ چرا که آن‌ها داده‌های بیش‌تری را در فضای ابری قرار داده‌اند ـ انتظار می‌رود در ۱۲ ماه آینده، در سطح جهانی شاهد روند رو به رشدی از سازمان‌هایی باشیم که داده‌های خود را از فضاهای ابری عمومی خارج می‌کنند. هم‌چنین این چیزی است که تصمیمات مربوط به بودجه را هدایت می‌کند، زیرا رهبران فناوری اطلاعات تعیین می‌کنند که آیا بودجه را از فضای ابری برای ذخیره‌سازی انواع داده‌های خاص استفاده کنند یا خیر و دیگر این که، ابر نیمه‌خصوصی نیز یکی دیگر از گزینه‌های ذخیره‌سازی است که معتقدم که در سال ۲۰۲۴ شاهد افزایش محبوبیت آن خواهیم بود؛ زیرا سازمان‌ها به دنبال این هستند که داده‌های مبتنی بر ابر خود را به خود نزدیک‌تر کرده و تحت تدابیر امنیتی قوی‌تری از آن چه که ابر عمومی فراهم می‌کند، قرار دهند. در ترکیب با روند ابری، سازمان‌ها حریم خصوصی و کنترل بیشتری بر داده‌های خود به دست می‌آورند که در دنیای دیجیتال امروز ضروری است.

همان طور که فناوری در سال ۲۰۲۴ به سرعت در حال تکامل است، بدون شک شاهد تغییرات مهمی در نحوه‌ی عملکرد سازمان‌ها و کاربران نهایی خواهیم بود. اطمینان از این که کسب‌وکارها به دقت نیازهای منحصر به فرد خود را ارزیابی می‌کنند و مشتریان‌شان به دنبال آن هستند، ضروری است.

  1. Digital Operations Resilience Act ↩︎
  2. C-suite ↩︎

مطالب مرتبط

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *